وهو من‌الحق الىالخلق . و يسلك فى هذا الموقف فى مراتب‌الافعال ، و يحصل له « الصحو » التامّ و يبقى بابقاء الله و يسافر فى عوالم « الجبروت » و « الملكوت » و « الناسوت » و يحصل له حظّ من‌النبوة و ليس له نبوّةالتشريع ، حينئذٍ ينتهىالسفر الثالث و يأخذ فىالسفر الرابع : و هو من‌الخلق الىالخلق بالحقّ . فيشاهد الخلائق و آثارها و لوازمها ، فيعلم مضارّها و منافعها و يعلم كيفيه رجوعها الىالله و ما يسوقها ، فيخير بها و بما يمنعها ، فيكون نبياً بنبوّةالتشريع ؛ سفر اول ، سفرى است از خلق به سوى حق كه با اين سفر ، حجاب‌هاى ظلمانى و نيز نورهايى كه بين سالك و حقيقتش هست ، از آغاز تا انجام برداشته مىشود و اصول اين سفر سه تاست : 1 . حجاب‌هاى ظلمانى نفسانى ؛ 2 . نورانى عقلى ؛ 3 . روحانى يعنى مترقى از مقامات سه‌گانه مىشود به سبب برطرف‌شدن حجاب‌هاى سه‌گانه . پس وقتى كه حجاب‌ها بر طرف گشت ، سالك جمال حق را مشاهده خواهد كرد و فانى در ذات حق خواهد گشت و اين در عرفان ، همان مقام فناء است و در همين مقام ستر ، خفى و خفىتر وجود دارد . در اينجا سفر اول به پايان مىرسد . در نتيجه وجود وى وجود حقانى مىيابد و برايش محو عارض مىشود و از او شطح صادر مىشود و حكم به كفر خود كرده و با عنايت الهى اين امور تدارك مىيابد و محو زايل شده و اقرار به بندگى مىكند به ظهور ربوبيت . در هنگام پايان سفر اول ، شروع در سفر دوم مىكند و آن از حق به سوى حق و به سبب حق مىباشد ؛ چرا كه سالك در اينجا ولىّ مىشود و داراى وجود حقانى در نتيجه ولايتش تام گشته ، ذاتش در ذات حق ، صفاتش در صفات حق و افعالش در افعال حق فانى مىشود . از فناء شدن هم رهايى مىيابد كه مقام اخفى است . دايره ولايت به اتمام رسيده و سفر دوم به پايان مىرسد و شروع در سفر سوم مىكند و آن از حق به سوى خلق مىباشد . سلوك سالك در مراتب افعال خواهد بود و حاصل مىشود . صحو تام و بقائش به خداست و در اين مرتبه سفر در عوالم همچون ، جبروت ، ملكوت و ناسوت مىكند و بهره‌اى از مقام نبوت برايش حاصل مىشود ؛ اما مقام تشريع از نبوت نه ، در اينجا سفر سوم پايان مىيابد و شروع در سفر چهارم مىكند و آن از خلق و در خلق به سوى حق به كمك حق است . در اينجا مشاهده خلايق و آثار و لوازم آنها را مىكند ، در نتيجه مىداند مضارّشان و منافعشان را و چگونگى مراجعت به سوى خداوند و خبر از مقتضيات و موانع مىدهد . در نتيجه از مقام تشريع از نبوت برخوردار مىشود ( خمينى ، 1373 ، ص 87 - 88 ) .